• Anasayfa
• Güncel Haberler
  • Şirket Haberleri
  • Fuar,Kongre Haberleri
  • Video
• Firmalar
  • BAGLANTI ELEMANLARI
  • BiLGi iSLEM ÜRÜNLERi
  • BiNA OTOMASYONU
  • DEPOLAMA VE TASIMA
  • ELEKTRiK ÇEVRiMi ÜRET
  • ELEKTRONiK MALZ.
  • HiDROLiK
  • KONTROL ÜNiTELERi
  • KORUMA,iLETiM,KUM.
  • PROSES OTOMASYON
  • PNOMATiK
  • SAHA CiHAZLARI
  • TEST CiHAZLARI
• Ürünler
  • Test Kontrol Cihazları
  • Saha Cihazları
  • Otomasyon ve Yazılımlar
  • Kontrol Üniteleri
  • Koruma ve kumanda
  • Bağlantı Elemanları
  • Elektrik Çevrimi
  • Elektronik Malzemeler
  • Bilgi İşlem Ürünleri
• Uygulamalar
• Teknik Bilgiler
• Roportaj
• World Automation News

Güneş enerjisi ile fırçasız senkron motoru sürmek

Femsan A.Ş. Servo Otomasyon Sistemleri Bölüm Yöneticisi Temel Karamehmetoğlu ve Femsan A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Fuat Karabulut ile geliştirdikleri yeni motor teknolojileri hakkında dolu dolu bir söyleşi gerçekleştirdik.

Evet, dünya şimdi de servo motor teknolojisini güneş ve yenilenebilir enerji uygulamalarında kullanmak istiyor... Yenilenebilir enerji sistemlerinde kullanılan motorların fırçasız servo motorlar yönünde geliştiğini kaydeden Femsan A.Ş. Servo Otomasyon Sistemleri Bölüm Yöneticisi Temel Karamehmetoğlu; “Güneş enerjisinden elde edilen güç ile fırçasız senkron motoru sürmeyi amaçlıyoruz” derken,  Femsan A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Fuat Karabulut; “Fırçasız servo motoru seri üretebilecek duruma geldik ve patlama yapmanın hemen arifesinde bulunuyoruz. Dünyada üretilen en iyi ürünler ile birebir aynı olan motorlar üretiyoruz” şeklinde konuştu.  

Sayın Temel bey motor pazarındaki değişimler hangi yönde ilerliyor?

Temel Karamehmetoğlu: Yenilenebilir enerji sistemlerinde kullanılan motorlar fırçasız servo motorlar yönünde gelişmektedir. Bu motorların DC motorlardan ve asenkron motorlardan üstünlükleri tartışılmaz. Sabit mıknatıslı bu motorlar bakım kolaylıklarının yanı sıra artık kolay sürülebilir motorlardır da. Üstünlüklerinin biri de arkasında enkoder resolver gibi hataya yol açan bir üniteye gerek kalmadan sürülebilme teknolojilerinin gelişmesidir.

Bu tür motorlarda hassasiyet ne durumda?

Temel Karamehmetoğlu: Böyle bakınca bazı büyük çip üreticileri Infineon, Toshiba gibi hassasiyeti istenen düzeye getirebilmekteler. Özel ürettikleri çiplerle bu firmalar küçük motorlarda, baskı makinelerinde kullanılıyordu. Münih’te düzenlenen son Intersolar Yenilenebilir Enerji Fuarı’nda Viyana Teknik Üniversitesi’nde geliştirilmiş olan bir algoritmayı görme ve inceleme fırsatı buldum. Bu algoritma bugün için en iyi algoritmalardan biri durumunda. Bu algoritma sensörsüz çalışıyor. Bugün için bu teknolojinin tek bir sorunu var; o da 300 devir/dakika altında EMK sağlıklı bir şekilde ölçülemiyor. Ancak 300 devirin üzerine çıkıldığında EMK değeri doğrulukla ölçülebildiğinden en küçük bir hassasiyet sorunu veya herhangi bir başka sıkıntı bulunmuyor. 

Üst sınır nedir?

Temel Karamehmetoğlu: Bugün 5000 devire kadar bu teknoloji ile çıkılabiliyor.

Temel bey bunun için bahsetmiş olduğunuz firmalardan çip satın almak mı gerekiyor?

Temel Karamehmetoğlu: O bir yol ancak o firmalara mahkûm değilsiniz. Basit bir işlemci ile siz kendi yazılımını geliştirebilirsiniz. Bir PIC alarak dahi bu çözümü üretebilirsiniz. Tabii bunun için bu algoritmayı bilmeniz gerekiyor. Üç fazlı asenkron motora önce DC uyarı verip kutup ötelemesi yaparak başlatmanız gerekiyor. EMK oluşturmak şeklinde bir uygulama yapma zorunluluğu var. Bu EMK’dan çıkarak motorun hızını ve faz kommutasyonunu yapabiliyorsunuz. Daha önce otomobil fabrikalarında printerlerde fotokopi makinalarında kullanılan bir teknoloji zaten bu uygulamalarda, en küçük bir sorun yok. Dünya şimdi bu teknolojiyi güneş ve yenilenebilir enerji uygulamalarında kullanmak istiyor. Büyük güçlerde sanayide uygulamak gerekiyor. Güneş enerjisinden elde edilen güç ile fırçasız senkron motoru sürmeyi amaçlıyoruz.

Bu motor paneli güneşe döndürmede mi kullanılıyor, yoksa faydalı iş üretmede mi?

Temel Karamehmetoğlu: Her ikisi için de. Güneş takip sistemlerinde hem yönü takip etmek hem de ikinci eksen olan dikliği sağlamak için bu çözüm kullanılabilir. İkinci olarak da otonom (ada) çözüm dediğimiz uygulamalarda kullanılan motorları, örneğin pompaları çalıştırmaları da söz konusudur. Bugün her sürücü doğru akımla da beslenebildiği için bu uygulama olanaklıdır.

Ada çözümler olarak adlandırdığınız çözümlere başka örnekler verir misiniz?

Temel Karamehmetoğlu: Tabii, bir tarlanın sulama sistemi, ilaçlama sistemi, gibi.

Bunlar sabit hızda da çalışabilen sistemler.

Temel Karamehmetoğlu: Buradaki en önemli soru hangi motorun kullanılacağı sorusudur. Herkesin aklına hemen asenkron motor gelir. Ancak alternatif motor fırçasız servo motordur. Fırçasız servo motor ile çok daha iyi çözümler üretebilirsiniz. Her iki motor türü arasında aman aman bir fiyat farkı bulunmuyor. Hele ki fırçasız servo motor bir Türk markası olan FEMSAN ise. FEMSAN’ın ürettiği bu motorlar uzun vadede toplam sahip olma maliyeti çok daha düşük olan çözümlerdir. Bugün 500W’lık bir sensörsüz fırçasız servo motor ada çözümü bugün invertör artı asenkron motor çözümünde pek pahalı değil.

‘BİRLİKTEN KUVVET DOĞAR’ SÖZÜNE İNANMAK GEREK

Bu sözlerinizden FEMSAN’ın komple çözüm üreten bir firma konumuna geldiğini mi anlamalıyız?

Temel Karamehmetoğlu: Bugün FEMSAN müşterileri ile partner olarak çözümler üretmektedir. Yer altı sularının çıkartılmasında çalışan firma ile asansör üreten firma ile, savunma sanayinde çalışan firma ile partner olarak ileri çözümler üretmektedir. Bugün Türkiye’nin en büyük problemlerinden biri firmaların dâhice mühendislik çözümleri üretmiş olmalarına karşın bunu seri üretime dönüştürecek finansmanı  ve uygun firmayı bulamayışıdır. Biz bu konuları müşterilerimize özel çözümler üreterek sonuçlandırma gayreti içindeyiz. “Birlikten kuvvet doğar” sözüne inanmak gerek. Bugün “Her şey benim olsun” anlayışı ile başarılı olmak olanaklı değil. Ortak çalışmalarla anlamlı sonuçlar üretilebilir. FEMSAN’ın 25 yıllık motor üretim geçmişi var. Bu çok değerli bir birikimdir. Bugünkü vizyon çeşitli çözüm paketleri üretmek ve ileri teknolojileri yakalayarak Türk sanayinin hizmetine sunmaktır. Türkiye’deki pek çok firmanın çekmecelerinde nice projeler, nice çözümler yatıyor, fakat hiç biri uygulanmıyor.

FEMSAN DC motor üreticisi olarak bilinen, geçmişinde bu yönde çalışmaları ile tanınan, kabul edilen bir firma.

Temel Karamehmetoğlu: Bugün bu noktanın ilerisine geçmiş bulunmaktayız. Artık FEMSAN DC motor üreticisi olmanın ötesinde elektrik motoru üreticisidir. Tek bir motor türü üreten değil, her türlü elektrik motoru üretebilen bir yetenek mertebesine çıkmıştır. Daha önce de bahsettiğim gibi fırçasız servo motor başta olmak üzere en farklı uygulamalar için gereken en özel motorları dahi üretebilen bir firmadır. Sadece endüstriyel 220 Volt veya 380 Volt motorlarla sınırlı değiliz. İsteyene 24 Volt servomotor da üretiyoruz, 48 Volt da, 500Volt da servo motor üretiyoruz. Müşteri gelip “Ben teknemde 12kW motor kullanacağım ve bunu da güneş enerjisi ile beseleyeceğim” derse bunu hazır bulması olanaksızdır. Bugün FEMSAN bunu yapabilecek kapasitedir. Bugün ülkemize Çin’den Uzakdoğu’dan ciddi miktarda kötü kalite motor girmektedir.
FEMSAN sanayimize zarar veren, ekonomimizi baltalayan bu tür ithalatın önünü kesmeyi misyon edinmiştir.

Bu misyonunuza saygı duyuyorum ve kurum olarak sizi inanarak ve severek destekleriz. Gazanız mübarek olsun diyelim. Temel bey müşteri size gelip şöyle bir motor istiyorum dediğinde sorgusuz kabul edip hemen o isteği yerine getirmeye mi çalışıyorsunuz yoksa onun doğru bir istekte bulunup bulunmadığını sorgulayarak, ona bir hizmet danışmanlığı vererek mi işe başlıyorsunuz?

Temel Karamehmetoğlu: Kesinlikle ikinci tarz çalışmayı yeğliyoruz. Müşteri geldiği zaman hangi yolu izleyerek karar verdiğini öğreniyor, gerçek gereksiniminin ne olduğunu kavrıyor, müşterimizle antant kalıyor sonra işe başlıyoruz. FEMSAN geçmişte gelen her müşterisine istediğini vermek için canla başla çalışmış ve istekleri de başarıyla sonuçlandırmış. Bu çalışmalarda hiçbir zaman karlılık ön planda olmamış. Hep hizmet etme düşüncesi hâkim olmuş. Bu anlayış sonunda FEMSAN çok sayıda zorlu projeyi tamamlamış, tamamlarken de müthiş bir bilgi üretmiş ve ciddi bir know-how sahibi olmuş. Bu bilgi birikimi FEMSAN için en büyük hazine konumunda şu anda.

Fuat Karabulut: Bugün FEMSAN ülkemizde Siemens, Leroy Somer, ABB gibi firmaların yanına yazılacak isimdir. Bugün Avrupa’dan herhangi bir özel istek gelirse onu kesinlikle yapabilecek düzeydeyiz. En son yaptığımız işlerden biri Fransa’daki nükleer santralin su devir daim pompasının bozulan motoru yerine yenisinin üretilmesidir. Orijinalde altı motor var yedekli. Nükleer santral olduğu için motorun en küçük bir değişikliğe uğraması durumunda çok büyük miktarda bürokratik işlem gerekecekti. Motorun imalatçısı bugün ortada yok. Doğrudan bize başvurdular. Biz de teslim ettik. FEMSAN bu kadar bilinen bir firmadır. Bir başka örnek vereyim; Çolakoğlu Metallürjinin gemisi Avustralya’da arızalanmış. AC/DC jeneratörü bozulmuş yüklü gemiye o ülkenin yetkilileri denize açılma iznini vermemiş. Gemi de Japon malı. Bize

Japonya’dan çizimler geldi, biz de jeneratörü üretip gönderdik.

Temel Karamehmetoğlu: Bu da demin söylediklerimin kanıtıdır. Her türlü üretimi yapabilecek yetenekteyiz. Birikimimiz çok büyük.

Burada önemli olan bu birikimin insanların kafasında mı olduğu yoksa FEMSAN’ın kurumsal belleğine mi aktarılmış olduğu. Nedir durum?

Fuat Karabulut: Bizim çok büyük bir arşivimiz var. Burada bugüne kadar yaptığımız tüm motorların çizimleri ve hesaplamaları bulunuyor. Bu arşivden sorumlu bir bayan mühendisimiz var. Özetle çok iyi bir kurumsal birikimimiz var. Yeteneğimiz konusunda da şu anekdotu anlatayım; dünyaca ünlü bir Alman devi firmanın sahibi geldi, sizin oturduğunuz koltuğa oturdu ve bize FEMSAN’ın girmiş olduğu küçük gerilimli motorlar işine kendilerinin de girmek istemiş olduklarını ancak mühendislerinin buna cesaret edemedikleri için başlayamamış olduklarını söyledi ve bizi tebrik etti.

Biz de tebrik ederiz.

Fuat Karabulut: Biz aynı zamanda dünyada küçük motorlar pazarının %80’ine sahip bir firmanın Türkiye temsilcisiyiz. O firmadan bize eğitime gelen yetkililerle konuşuyoruz. Özel bir mıknatıs ile çalışan bir motor türünü 2011 yılında üreteceklerini söylemişlerdi. Biz o motoru çoktan ürettik mesela. Bir de ecnebi firmalar yeni bir ürün geliştirebilmek için yüksek adetlerde satış beklentisi olması gerektiğini ifade ediyorlar. FEMSAN ise bir tane bile olsa o motoru üretebiliyor. Bu kadar esnek bir firmayız.

Esneklik var, bir de maliyet yapınız çok sağlıklı demek ki, çünkü tekil üretimler hiç de kolay değil. Ecnebi firmaların değişken gider- genel gider yapıları çarpık olduğu için hızlı olmakta ve istisnai üretim yapmakta çok sıkıntı çekiyorlar. FEMSAN doğru yolda. Fuat bey siz FEMSAN’ın F’si siniz, bu işe nasıl başladınız?

Fuat Karabulut: Bu iş benim baba mesleğimdir. Babam Elektrik Motor Teknisyenleri Derneği’nin uzun yıllar başkanlığını yaptı. Elektrik içinde doğup büyüdüm. Hedefimiz kendi markamızın üstüne yazılmış olduğu bir elektrik ürünü yaratmaktı. Ancak Tunçmatik firmasının sahibi Tuncay Özer beyi ailece tanıyorduk ve orada çalışmaya başladım. Tuncay bey yenilik yapma arzusu ile yanıp tutuşan bir kişiydi. Orada çok şeyler öğrendik ve geliştik. Rahmetli Tamer Kutman hoca ile de çok güzel çalışmalar yaptık, partner olduk. Bizim bu beraberliğimiz sonucunda müşteri firmalar çok iyi noktalara geldiler. Örneğin Dizayn Grup, örneğin Bridgestone hep bizden katkı almış firmalardır. Oralara ilk motorları biz verdik. FEMSAN sadece güç elektroniği konusuna girmemiş olduğu için büyük çaplı atılım yapamadı. Ancak bugün fırçasız servo motoru seri üretebilecek duruma geldik ve patlama yapmanın hemen arifesinde bulunuyoruz. Dünyada üretilen en iyi ürünler ile birebir aynı olan motorlar üretiyoruz. Tüm testleri başarıyla geçmiş bulunmakta FEMSAN motorları. Bizim motorlarımızın verimi de yüksektir, sabit moment ile çalışabilmesi de söz konusudur, bakım gereksinimi de azdır. Sorunsuz ve uzun ömürlüdür. Ben elektrik mühendisiyim, ortaklarımızdan biri makine mühendisi diğeri işletmecidir. Eğer bir de elektronik mühendisi ortağımız olsaydı bugün Türkiye pazarına pek çok sürücü firması girememiş olurdu.

Bundan sonra olacağına eminiz. Teşekkürler ediyor, başarılar diliyoruz.

Haberortak sitesinden alıntıdır….

HABER ARA

ANKET

Tüm Anketler